یادداشت های مصطفی مهرآیین

میل یعنی میل ورزیدن از منظر روانکاوی،میل یعنی "میل ورزیدن".به عبارت دیگر،به زبان روانکاوی میل چیزی جز "میل به چیزی" نیست.میل یک امر التفاتی است که دایما باید معطوف به پدیده های متفاوت شود.در زندگی اجتماعی اما جامعه سعی دارد یا از طریق استبداد میل ما را اخته کند و اصولا نگذارد میل بورزیم و یا آنکه میکوشد ابژه میل ما را قطعی و ثابت کند و فقط بگوید به همین ابژه میل بورز.به عنوان مثال،خانواده جایی اس...

بحران سرمایه اجتماعی یا اختلال در فرهنگمصطفی مهرآیین 1) مرکز مطالعات استراتژیک ریاست جمهوری در تلاش خود برای شناسایی پنجاه ابر بحران ایران در سال نود و شش،کاهش میزان سرمایه اجتماعی یا اعتماد عمومی در جامعه را یکی از مهمترین بحران های فعلی جامعه ایران معرفی کرده است. عینیت این ادعا را می توان در مسائلی همچون افزایش میزان طلاق در جامعه و گسست پیوندهای خانوادگی، در افزایش میزان قانون گریزی و گسست پ...

چرا هیچ کس مسئولیت نمی پذیرد؟مصطفی مهرآیین 1) پرسش این است: چرا هیچ کس مسئولیت نمی پذیرد؟ اتفاقات منفی بیشماری در کشور ما رخ می دهند، اما هیچ مدیر یا مسئولی ریشه این مسائل را به کوتاهی در عملکرد خود نسبت نمی دهد و خود را مسئول وقوع ماجرا نمی داند؟ ما همواره این پرسش را در مقابل خود می بینیم که چرا در کشورهای پیشرفته دمکراتیک بعد از وقوع اتفاقات منفی و بوجود آمدن بحران های انسانی و اجتماعی حاصل از ...

انحرافی بودن تمایز روشنفکر/سلبریتیمصطفی مهرآیین 1) یکی از مهمترین دغدغه های فعالین اجتماعی- فرهنگی که اکنون می توان آن را نوعی کلیشه نادرست دانست این است که امروزه ما در جامعه به ظهور نوع جدیدی از افراد یا حتی یک قشر به نام «سلبریتی» روبرو هستیم که موضوع خیالبافی مردم و گفتگوهای روزمره آن ها هستند و آن ها را از پرداختن به مسائل جدی تر جامعه که موضوع کار قشری دیگری به نام «روشنفکران» است باز می دا...

بومی گرایی بیمار و مافیای سیاسی- اقتصادی در استان بوشهرمصطفی مهرآیین 1) دیگر نمی شود ساکت نشست و چیزی نگفت. ما به اصطلاح روشنفکران به دلایل متعدد از ورود به مسائل عینی و واقعی که مردم با آن ها درگیر هستند پرهیز می کنیم: یا ارزش اندیشه ها و پرداختن به اندیشه های متفکران بزرگ را مهم تر از پرداختن به مسائل روزمره جامعه می دانیم، یا از ترس دهان به دهان شدن با آدم های بی اخلاق موجود در جامعه نگران آبر...

جنبش غذای نذری یا شورش تاسوعا و عاشورا علیه زندگیمصطفی مهرآیین 1) دکتر عباس کاظمی، فرهنگ پژوه برجسته کشور، با بازنشر یکی از مقالاتش که عنوان «جنبش غذای نذری» را بر خود دارد هم سعی کرده است دوباره توجه خوانندگان آثار خود را به این مقاله معطوف کند و هم آرزو کرده است کاش جامعه بتواند غذای نذری را تبدیل به فرصتی برای کمک به ایتام و نیازمندان کند.او می نویسد:« در حالی که سایت نذری یاب مقوم چیزی به عنو...

جامعه شناسی و ایده«آشتی ملی»:چرا «آشتی ملی» معنادار است؟ مصطفی مهرآیین 1) اگر جامعه را مرکب از مجموعه ای قبایل یا افراد متعلق به قبایل متعدد بدانیم، آنگاه مهمترین اختلال در جامعه نیز دعوای میان این افراد و قبایل خواهد بود و رفع این دعوا را می توان «آشتی ملی» نامید. اگر این فهم از مفهوم آشتی ملی را م...

شرایط تولید اندیشه مصطفی مهرآیین 1- اندیشه یا فرهنگ چیزی جز همان محصولات عینی فکری یا فرهنگی نیست. به عبارت دیگر اندیشه همان "کالای نمادین معنادار" است که میتوان متون، جزوه ها، فیلم ها، تابلوهای نقاشی، مجسمه ها، رمان ها،... را ما به ازاء عینی- تجربی آن دانست. اگر اندیشه را اینگونه تعریف نماییم آنگا...

بررسی آینده خانواده ایرانی/ مسأله این نسل بیش از خانواده، روابط عاطفی و جنسی است گفتوگو با دکتر مصطفی مهرآیین؛ جامعهشناس گفتگو:مریم رجب وندی- مهرخانه در دهههای اخیر در کشور ما تحولات اجتماعی عمیقی رخ داده که این تحولات در ساحتهای مختلف حیات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ما تأثیرگذار بوده و ک...

بررسی آینده خانواده ایرانی/ مسأله این نسل بیش از خانواده، روابط عاطفی و جنسی است گفتوگو با دکتر مصطفی مهرآیین؛ جامعهشناس گفتگو:مریم رجب وندی- مهرخانه در دهههای اخیر در کشور ما تحولات اجتماعی عمیقی رخ داده که این تحولات در ساحتهای مختلف حیات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ما تأثیرگذار بوده و ک...

عشق، زندگی خانوادگی و روانکاوی مصطفی مهرآیین 1) یکی از زیباترین تعابیر از عشق، تعبیری است که مبتنی بر فرم اجرای روانکاوی استوار می باشد. در روانکاوی فردی که مبتنی بر ارزیابی ذهنی اش خود را بیمار می داند و در پی آن است که دیگری به او بگوید در درون او چه می گذرد رو به سوی شخص روانکاو می کند تا پاس...

چرا باید رای داد و به روحانی رای داد؟ مصطفی مهرآیین 1) میشل فوکو، فیلسوف و متفکر بزرگ فرانسوی، در مجموعه سخنرانی های خود با عنوان «باید از جامعه دفاع کرد» به طرح این ایده می پردازد که «سیاست چیزی نیست جز همان جنگ، ولی با ابزارهای دیگر». فوکو این ایده را در نسبت با اندیشه های کلازویتس مطرح کرد که...

رای ما چه سودی دارد؟ مصطفی مهرآیین 1) دکتر عبدالکریم سروش در خاطرات شخصی خود نقل می کند که روزی شخصی پیش من آمد و مصمم به من گفت که من دارم بر آثار شما کار می کنم. دکتر سروش در ادامه می گوید این شخص درست می گفت که در حال کار کردن بر آثار من است، اما از این نکته غافل بود که عملاً من بر روی وی کار...

احمدی نژاد های علم و دانشگاه مصطفی مهرآیین 1) بنا به رویکرد نمایشی در تحلیل فرهنگ، می توان در تحلیل پدیده های فرهنگی یا اجتماعی با یافتن دامنه نمادین یک پدیده به تحلیل از دورانی دست یافت که آن پدیده در آن دوران شکل گرفته است و با ایجاد پیوند میان این دو به یک تحلیل درست اجتماعی دست پیدا کرد. به ...

جامعه شناسی سلطه و مقاومت گفتگو با ماهنامه اکسیر،سال دوم، شماره 6، اردیبهشت 96 پرسش: یکی از مفاهیمی که بارها جامعه شناسان کلاسیک و بعدتر پست مدرن ها در نظریاتشان به آن پرداخته اند مفهوم سلطه است. گاه گفته شده است سلطه برای جامعه یک آسیب است. این موضوع را چگونه تحلیل می کنید؟ پاسخ: این پرسش ر...

موضوعی که من برای این جلسه انتخاب کردم عنوانش هست؛ "اهل فرهنگ و رسالت معاصر بودن". عنوان این سخنرانی را از نام کتاب «معاصر چیست؟» اثر متفکر ایتالیایی و فیلسوف بزرگ؛ جورجیو آگامبن وام گرفته ام. توصیه می کنم همه دانشجویان عزیزی که در این جلسه شرکت کرده اند این کتاب کوچک را مطالعه کنند. این مقاله در کتاب "آپاراتوس چیست؟" نیز آمده است که باز به فارسی ترجمه شده و در بازار کتاب موجود است. سوال مهم این مقاله جدی در دنیای فلسفه امروز این است: وقتی که ما داریم زندگی می کنیم با چه چیز یا چیزهایی یا با چه کسانی معاصر هستیم؟ یا به طور ساده تر پرسش این مقاله این است که...

آقای دکتر تعریف شما از آسیب های اجتماعی چیست و منظور از آسیبهای اجتماعی کدام نوع از پدیده های اجتماعی است؟ اگر اجازه بدین قبل از ورود به بحث جامعه شناختی در خصوص آسیب های اجتماعی، به دو رویکرد دیگر که فکر می کنم از حیات بیشتری در جامعه ما نیز برخوردارند اشاره بکنم و بعد وارد مباحث جامعه شناسی شویم. در برخورد با مساله آسیب های اجتماعی یا آسیب پذیری جامعه در برابر رفتارهای نابهنجار فردی و گروهی انسان با وجود دو رویکرد پیشاجامعه شناختی روبرو هستیم که البته هر یک از آنها از دسته بندی های نظری فرعی خاص خود نیز برخوردارند: رویکرد نظری «آسیب های اجتماعی ...

1) یکی از بنیادی ترین اندیشه های گی دبور در کتاب جامعه نمایش اینست که نظام قدرت برای تداوم بخشیدن به خود و حفظ سلطه خود بر جامعه می کوشد افراد را از فرآیند زندگی یا همان تجربه زیسته یا موقعیت های بی واسطه زندگی جدا کند. این را به بهترین شکل می توان در جدا کردن کارگر از فعالیت تولیدی اش مشاهده کرد. چرا نظام قدرت این رویه یا فرآیند یا تکنولوژی اداره و مدیریت و کنترل جامعه را می پسندد؟ پاسخ از نگاه دبور این است که زندگی و تجربه زیسته منبع قدرت است، منبع فعالیت و عمل است، منبع ممکنات(نه مجازها و اجازه داده شده ها) است، منبع روابط انسانی است، منبع تضادها است،...